Bánh canh phồng tôm là món ăn độc đáo khi sử dụng phồng tôm làm sợi bánh thay vì bột gạo hay bột năng như thông thường. Hương vị thanh ngọt từ nước dùng, kết hợp cùng độ dai mềm của phồng tôm đã ngâm nở, tạo nên trải nghiệm ẩm thực vừa quen vừa lạ, đáng để thử một lần. Cùng BaThaoFood vào bếp nhé.

Nguyên liệu làm bánh canh phồng tôm
| Loại nguyên liệu | Định lượng |
| Phồng tôm khô (bản vừa) | 120g |
| Tôm tươi (tôm đất, tôm sú) | 250g |
| Thịt nạc vai | 120g |
| Nấm rơm tươi | 100g |
| Cà rốt | 1 củ nhỏ (khoảng 70g) |
| Củ cải trắng | 1 củ nhỏ (khoảng 70g) |
| Hành tím khô | 4 củ |
| Hành lá, ngò rí | 1 bó nhỏ |
| Dầu ăn | 20ml |
| Nước mắm loại ngon | 2 thìa canh |
| Muối | 1 thìa cà phê |
| Đường phèn | 1 thìa cà phê |
| Bột năng | 1 thìa canh đầy |
| Nước lọc | 1,2–1,5 lít |
| Tiêu xay | Vừa đủ |
Mẹo hữu ích về nguyên liệu
- Phồng tôm: Chỉ dùng loại khô, chưa chiên, bản vừa hoặc nhỏ. Loại này khi ngâm nở vừa đủ, không bị dai hay bở, khi ăn giữ được độ mềm dẻo đặc trưng. Tránh chọn loại quá to, dày hoặc đã tẩm gia vị.
- Tôm: Nên ưu tiên tôm sú, tôm đất còn sống. Tôm càng tươi càng giúp nước dùng ngọt, không bị tanh. Nếu mua tôm đông lạnh, ưu tiên loại còn nguyên đầu, thân chắc, không chảy nhớt.
- Nấm rơm: Loại búp nhỏ, màu sáng, không bị dập gốc, ngửi có mùi thơm nhẹ. Nấm rơm già thường có màu sậm, ăn dễ bị xơ, không ngọt.
- Bột năng: Mua bột mới, trắng mịn, không có mùi lạ, tránh dùng bột quá cũ hoặc vón cục.
- Rau củ: Cà rốt, củ cải mua loại củ non, chắc, không có lõi gỗ hay bị héo.
Sơ chế nguyên liệu và chuẩn bị phồng tôm
- Tôm rửa sạch, cắt bỏ đầu và râu, lấy chỉ lưng bằng đầu tăm. Để nguyên vỏ nếu thích vị ngọt đậm, hoặc bóc vỏ nếu muốn ăn nhẹ.
- Thịt nạc vai rửa sạch, để ráo, thái mỏng, băm nhuyễn hoặc cắt hạt lựu nhỏ để nhanh chín và thấm vị.
- Nấm rơm cắt gốc, rửa sơ nước muối loãng 5 phút rồi rửa sạch, để ráo, cắt làm đôi với nấm lớn.
- Cà rốt, củ cải gọt vỏ, cắt lát xéo khoảng 5mm hoặc tỉa hoa nếu muốn trình bày đẹp.
- Hành tím bóc vỏ, một nửa băm nhuyễn, phần còn lại để nguyên.
- Hành lá, ngò rí nhặt, rửa sạch, thái nhỏ.
- Phồng tôm khô rũ qua bụi, ngâm nước lạnh 35–45 phút cho nở mềm đều, khi vừa đủ mềm thì vớt ra để ráo trên rổ, tránh ngâm quá lâu dễ nhão. Nếu miếng phồng to, có thể dùng kéo cắt thành sợi vừa ăn.
Nấu nước dùng cho bánh canh phồng tôm
- Bắc nồi vừa lên bếp, cho 1 thìa canh dầu ăn, phi thơm hành tím băm.
- Thịt nạc vai cho vào đảo đều đến khi săn mặt, thêm tôm tươi vào xào nhanh tay. Nếu để lại vài con tôm nguyên vỏ để trang trí, chỉ cho phần còn lại vào xào, đảo cho đến khi tôm chuyển màu hồng.
- Cho củ cải trắng, cà rốt vào đảo đều, đun 2 phút cho thấm vị dầu và thơm.
- Đổ vào nồi 1,2–1,5 lít nước lọc, vặn lửa vừa, đậy nắp hờ, đun sôi. Khi sôi, hớt sạch bọt để nước dùng trong.
- Cho phần hành tím còn lại (để nguyên củ) vào nồi, tiếp tục đun nhỏ lửa 15–20 phút.
- Thả nấm rơm vào, nêm muối, nước mắm, đường phèn, điều chỉnh lại vị cho hài hòa (nước mắm cho từng ít một, vừa nêm vừa nếm).
- Hòa tan 1 thìa canh bột năng với 3 thìa nước lọc, cho từ từ vào nồi nước dùng đang sôi nhẹ, vừa đổ vừa khuấy đều cho tới khi nước dùng đạt độ sánh vừa phải, không đặc cũng không quá loãng. Đun tiếp 2–3 phút, tắt bếp.
Trình bày và thưởng thức
- Đun sôi nước trong nồi nhỏ, trụng phồng tôm ngâm đã ráo nhanh tay trong khoảng 15–20 giây rồi vớt ra. Không trụng lâu, tránh phồng tôm nhão, dính nhau.
- Xếp phồng tôm đã trụng ra tô lớn, rải đều cho tơi sợi.
- Múc nước dùng sôi, chan ngập mặt phồng tôm, múc topping tôm, thịt, nấm rơm, cà rốt lên mặt.
- Thêm vài con tôm nguyên vỏ lên trên để món ăn bắt mắt, rắc hành lá, ngò rí, tiêu xay tùy khẩu vị.
- Dọn kèm nước mắm ngon, ớt xắt hoặc nước mắm tỏi ớt pha loãng.
- Ăn nóng để cảm nhận phồng tôm dai mềm, nước dùng sánh mượt, topping thấm vị, thơm và ngọt tự nhiên.
Mẹo và lưu ý khi nấu bánh canh phồng tôm
- Phồng tôm nên ngâm nước lạnh, không ngâm nước nóng hay nước ấm để tránh bị bở, nát.
- Không nấu phồng tôm trong nồi nước dùng quá lâu. Chỉ nên trụng qua nước sôi hoặc cho vào tô rồi chan nước dùng nóng lên, giúp giữ độ dai, không nhão.
- Bột năng chỉ pha với nước lạnh rồi cho vào nước dùng đang sôi, tránh vón cục, khuấy đều tay, không đổ quá nhiều, nước dùng sẽ đặc và nặng mùi bột.
- Tôm, thịt nên xào sơ với hành tím để khử mùi tanh và giúp món ăn thơm, ngọt hơn. Không nấu tôm quá lâu, thịt sẽ bở và tôm mất nước ngọt.
- Nếu thích vị béo, có thể thêm một chút dầu điều, nước cốt dừa vào nước dùng sau cùng, khuấy đều tay cho nước dùng bóng đẹp và thơm nhẹ.
Các biến tấu thú vị với bánh canh phồng tôm
Bánh canh phồng tôm cá viên
- Sau khi hoàn thành phần nước dùng cơ bản, BaThao chuẩn bị thêm 100g cá thác lác tươi (hoặc cá viên mua sẵn).
- Nếu dùng cá thác lác, quết nhuyễn cá với 1/4 thìa cà phê tiêu, 1/3 thìa cà phê nước mắm, vo thành viên nhỏ cỡ đầu ngón tay cái.
- Thả các viên cá vào nồi nước dùng đang sôi nhẹ, đợi đến khi viên cá nổi lên mặt, giữ lửa vừa thêm 2 phút để cá chín hẳn, nước trong.
- Khi trụng phồng tôm, có thể cho kèm 1–2 viên cá cho vào tô, vừa đa dạng topping vừa tăng vị ngọt cho nước.
- Món này hợp khẩu vị trẻ nhỏ nhờ cá viên mềm, thơm, dễ ăn.
Bánh canh phồng tôm chay
- Nước dùng thay toàn bộ thịt, tôm bằng rau củ và các loại nấm: dùng 80g nấm đùi gà, 80g nấm rơm, 50g nấm kim châm, 1 củ cà rốt, 1 củ cải trắng, 50g củ sen thái lát.
- Bắc nồi nước, cho hết rau củ, nấm vào cùng 1,2 lít nước, thêm 1/2 thìa cà phê muối, ninh nhỏ lửa khoảng 25 phút cho nước ra vị ngọt.
- Khi rau củ chín, nêm nước tương ngon (2 thìa canh), chút tiêu sọ xay dập để món ăn dịu, dậy mùi.
- Phồng tôm chay (loại làm từ bột khoai mì hoặc bột gạo và rau củ, không chứa hải sản) mua ở cửa hàng thực dưỡng hoặc siêu thị lớn, ngâm như hướng dẫn rồi trụng dùng như phồng tôm thường.
- Trình bày như công thức gốc, có thể thêm rau củ tỉa hoa cho món ăn bắt mắt.
Bánh canh phồng tôm hải sản
- Ngoài tôm tươi, chuẩn bị thêm 100g mực tươi làm sạch, cắt khoanh; 100g nghêu hoặc sò điệp bóc vỏ; 50g chả mực thái lát.
- Đun nước dùng như cơ bản. Khi nước sôi, thả mực vào trụng khoảng 30–40 giây (không để lâu, mực sẽ dai), vớt ra để riêng.
- Nghêu, sò điệp hấp mở miệng rồi vớt lấy phần thịt, cho vào nước dùng khoảng 1 phút trước khi tắt bếp.
- Khi dọn tô, xếp phồng tôm, mực, tôm, nghêu, sò điệp, chả mực lên trên, chan nước dùng nóng lên. Có thể rắc thêm hành phi và tiêu xay.
- Món này nổi bật vị ngọt tự nhiên, hương biển đặc trưng, rất hợp khẩu vị người thích hải sản.
Xem thêm: Cách nấu bánh canh hải sản
Xem thêm: Cách nấu bánh canh nước cốt dừa
Bánh canh phồng tôm nước dừa
- Khi đã hoàn chỉnh phần nước dùng theo cách cơ bản, chuẩn bị thêm 80–100ml nước cốt dừa tươi.
- Đun nước dùng đến khi chuẩn bị tắt bếp thì đổ nước cốt dừa vào, khuấy đều nhẹ tay, không để nước dùng sôi mạnh sau khi cho nước dừa (tránh tách béo).
- Bột năng vẫn pha như cũ, nhưng giảm lượng xuống còn 2/3 thìa canh để nước dùng không quá đặc.
- Nước dừa làm nước dùng bóng, có vị béo thơm dịu, hợp khẩu vị miền Tây. Khi ăn, dọn kèm rau thơm, giá sống cho bớt ngấy.
- Topping có thể là tôm, nấm rơm hoặc thêm chả cá tùy thích.
Bánh canh phồng tôm rau củ
- Thay toàn bộ tôm thịt bằng các loại rau củ tươi như bắp non (50g), đậu hũ non (1 miếng lớn cắt khối vuông), cà rốt, cà chua, nấm mỡ, cải ngọt hoặc cải thìa.
- Đun nước dùng với các loại củ cho ra vị ngọt: bắp non, cà rốt, củ cải trắng, hành tím. Khi nước dùng trong, thả đậu hũ non, cà chua bổ múi cau, nấm vào.
- Nêm nước mắm chay hoặc nước tương, tiêu, đường phèn cho đủ vị thanh ngọt.
- Khi trình bày, phồng tôm đã trụng xếp dưới, topping rau củ xếp trên, chan nước dùng thật nóng, thêm hành lá, ngò rí.
- Món này nhẹ bụng, dễ tiêu, thích hợp ngày chay hoặc cần ăn nhẹ, lại bắt mắt nhờ nhiều màu rau củ.
Tham khảo: Cách nấu bánh canh chay
Bánh canh phồng tôm là món ăn không quá cầu kỳ, nhưng đòi hỏi sự chăm chút từ khâu chọn nguyên liệu đến cách nấu nước dùng và xử lý từng bước nhỏ. Chỉ cần nắm chắc các bước cơ bản, linh hoạt biến tấu theo nguyên liệu sẵn có, món này chắc chắn sẽ làm hài lòng mọi thành viên trong gia đình và cả thực khách khó tính.
BaThao tin rằng, khi đã hiểu được bản chất từng nguyên liệu, hiểu được nguyên tắc nấu nước dùng và cách xử lý phồng tôm đúng chuẩn, bất cứ ai cũng có thể nấu thành công một tô bánh canh phồng tôm ngon, tròn vị, độc đáo và nhớ lâu.